Ciltteki kahverengi mantar neden oluşur ve nasıl tedavi edilir?

Ciltte görülen kahverengi lekelerin ardında yaygın bir mantar enfeksiyonu olan tinea versicolor bulunabilir. Bu yazı, bu durumun oluşum nedenlerini, belirtilerini ve etkili tedavi yöntemlerini kapsamlı şekilde ele alıyor.

19 Kasım 2025

Ciltteki Kahverengi Mantar: Nedenleri ve Tedavisi


Ciltteki kahverengi mantar, genellikle "tinea versicolor" veya "pityriasis versicolor" olarak adlandırılan yaygın bir mantar enfeksiyonudur. Bu durum, cilt yüzeyinde doğal olarak bulunan Malassezia türü mantarların aşırı çoğalması sonucu ortaya çıkar. Kahverengi, beyaz veya pembe renkli lekelerle karakterizedir ve genellikle kaşıntılı veya pullu olabilir. Aşağıda, bu durumun nedenleri ve tedavi yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır.

Nedenleri ve Risk Faktörleri


Kahverengi mantar oluşumunun temel nedeni, Malassezia mantarının aşırı büyümesidir. Bu mantar normalde ciltte zararsız bir şekilde yaşar, ancak belirli koşullar altında çoğalarak enfeksiyona neden olur. Risk faktörleri şunları içerir:
  • Sıcak ve nemli iklimler: Terleme ve yüksek nem, mantarın büyümesini teşvik eder.
  • Aşırı terleme: Özellikle sporcular veya fiziksel aktivite yapan bireylerde daha sık görülür.
  • Yağlı cilt: Malassezia mantarı, cilt yağlarıyla beslenir, bu nedenle yağlı cilt tipine sahip kişilerde risk artar.
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması: Stres, yetersiz beslenme veya hastalıklar nedeniyle bağışıklık sisteminin zayıflaması enfeksiyonu tetikleyebilir.
  • Hormonal değişiklikler: Ergenlik, hamilelik veya doğum kontrol hapları gibi faktörler cilt yağ üretimini artırabilir.
  • Kalıtsal yatkınlık: Ailede benzer enfeksiyon öyküsü olan bireylerde daha sık görülebilir.

Belirtileri


Kahverengi mantar enfeksiyonu, genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:
  • Ciltte kahverengi, beyaz veya pembe renkli düzensiz lekeler.
  • Lekelerin yüz, boyun, göğüs, sırt ve kollarda yaygın olması.
  • Hafif kaşıntı veya pullanma, özellikle terleme sonrası artabilir.
  • Lekelerin güneşe maruz kaldıktan sonra daha belirgin hale gelmesi (çünkü enfekte bölgeler bronzlaşmaz).

Tanı ve Teşhis

Teşhis genellikle bir dermatolog tarafından fiziksel muayene ile konur. Doktor, Wood lambası (ultraviyole ışık) kullanarak lekeleri inceleyebilir veya cilt kazıntısı örneği alarak mikroskop altında mantar varlığını doğrulayabilir. Bu, benzer belirtilere sahip diğer cilt hastalıklarından (örneğin, vitiligo veya egzama) ayırt etmeye yardımcı olur.

Tedavi Yöntemleri

Kahverengi mantar enfeksiyonu genellikle tedavi edilebilir bir durumdur, ancak tekrarlama eğilimi gösterebilir. Tedavi seçenekleri şunları içerir:
  • Topikal (Cilt Üzerine Uygulanan) Tedaviler: Bu yöntemler, doğrudan etkilenen bölgelere uygulanır ve şunları içerir
  • Antifungal şampuanlar (örneğin, selenyum sülfit veya ketokonazol içerenler): Bunlar banyo sırasında cilde uygulanır ve 5-10 dakika bekletildikten sonra durulanır. Haftada bir veya iki kez kullanılabilir.
  • Antifungal kremler veya losyonlar (örneğin, klotrimazol, mikonazol): Günde bir veya iki kez uygulanır ve genellikle 2-4 hafta boyunca kullanılır.
  • Reçeteli ilaçlar: Dirençli vakalarda, doktor daha güçlü topikal ajanlar önerebilir.
  • Oral (Ağızdan Alınan) Tedaviler: Eğer enfeksiyon yaygınsa veya topikal tedavilere yanıt vermiyorsa, ağızdan alınan antifungal ilaçlar kullanılabilir. Bunlar arasında flukonazol veya itrakonazol bulunur. Bu ilaçlar, karaciğer fonksiyonlarını etkileyebileceğinden, doktor gözetiminde kullanılmalıdır.
  • Evde Bakım ve Önlemler: Tedavi sürecini desteklemek ve tekrarlamaları önlemek için şu adımlar atılabilir
  • Düzenli olarak antifungal şampuan kullanmak, özellikle sıcak aylarda.
  • Cildi temiz ve kuru tutmak, aşırı terlemeyi önlemek için pamuklu giysiler giymek.
  • Güneşten korunmak, çünkü lekeler güneşe maruz kaldığında daha belirgin hale gelebilir; güneş kremi kullanmak önemlidir.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirmek için sağlıklı beslenme ve stres yönetimi.

İyileşme Süreci ve Tekrarlama

Tedaviye başladıktan sonra, lekeler genellikle birkaç hafta içinde kaybolmaya başlar, ancak cilt renginin normale dönmesi daha uzun sürebilir. Enfeksiyonun tekrarlaması yaygındır, bu nedenle önleyici tedbirler almak önemlidir. Eğer belirtiler devam ederse veya kötüleşirse, bir dermatologla tekrar görüşmek gerekir.

Sonuç

Ciltteki kahverengi mantar, yaygın ve tedavi edilebilir bir enfeksiyondur. Doğru teşhis ve düzenli tedavi ile kontrol altına alınabilir. Eğer şüpheli lekeler fark ederseniz, bir sağlık uzmanına danışarak uygun tedaviye başlamak en iyisidir. Unutmayın, kişisel hijyen ve önleyici bakım, tekrarlamaları azaltmada anahtar rol oynar.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Cilt Gözenekleri Nedenleri?
Cilt Gözenekleri Nedenleri?
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Ciltte Çıkan Kırmızı Lekeler Belirtileri ve Tedavisi
Ciltte Çıkan Kırmızı Lekeler Belirtileri ve Tedavisi
Cilt Kuruluğu Nedenleri?
Cilt Kuruluğu Nedenleri?
Nar Çekirdeği Yağının Cilde Faydaları ve Kullanımı
Nar Çekirdeği Yağının Cilde Faydaları ve Kullanımı
Cilt Kuruluğuna Ne İyi Gelir?
Cilt Kuruluğuna Ne İyi Gelir?
Erkek Cilt Bakımı Nasıl Yapılır?
Erkek Cilt Bakımı Nasıl Yapılır?
Güncel
Cilt Analizi Nasıl Yapılır?
Cilt Analizi Nasıl Yapılır?
Güncel
Cilde İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?
Cilde İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?
;